هوش مصنوعی بورس/ AI in stock market

هوش مصنوعی بورس را متحول می‌کند11 دقیقه مطالعه

به گفته‌ی یکی از صنعت‌گران بازار بورس: هوش مصنوعی برای معامله گران مانند آتش برای انسان‌های غارنشین است! معنی این جمله این‌ است که به زودی هوش مصنوعی بازارهای مالی را دگرگون خواهد کرد. با این‌که هنوز هم انسان‌ها بیش‌ترین معامله گران بازارهای مالی هستند اما هوش مصنوعی نیز به میدان آمده و نقش پررنگی را ایفا می‌کند. در آخرین تحقیقات صورت گرفته‌ی یک شرکت تحقیقاتی در انگلستان، معاملات الکترونیکی ۴۵ درصد سود حاصل از دارایی‌های نقدی را بر عهده دارند. با این‌که صندوق‌های تامین مالی تمایل زیادی به خودکارسازی ندارند، بسیاری از آن‌ها از تحلیل‌های مبنی بر هوش مصنوعی برای شکل‌دهی ایده‌های سرمایه گذاری و سبد سهامی خود استفاده می‌کنند. در ادامه با مبانی بازارهای مالی و سپس نقش هوش مصنوعی در پیش‌بینی‌ آن‌ها می‌پردازیم

بازار سهام و بورس چیست؟

سرمایه گذاری در بورس/investing in stock market

بازار سهام جایی است که شما در هریک از روزهای کاری سهام شرکت‌ها را خرید، فروش و معامله می‌کنید. این بازار شامل مجموعه‌ای از شرکت‌ها در تمامی صنایع است که خریداران و فروشنده‌ها قیمت‌ها را تعین کرده و با هم معامله می‌کنند. سرمایه ‌گذاران این سهم‌ها را بین خودشان خرید و فروش می‌کنند و شرکت‌های بورس، مانند بورس نیویورک، وظیفه‌ی ردیابی و تنظیم عرضه و تقاضای همه‌ی این سهام را دارند. سهام بیان‌گر مالکیت یک شرکت است که به واحدهای کوچکی تقسیم‌ می‌شود. با تقسیم سهام به واحدهای کوچک‌تر مردم می‌توانند به درصدی از آن سهام دست‌ یابند.

مهم‌ترین روش‌های تحلیل بازارهای مالی

تحلیل بازارهای مالی به دو بخش تحلیل تکنیکال (technical) و تحلیل بنیادی (fundamental) تقسیم می‌شود. تحلیل تکنیکال به بررسی سوابق قیمتی نمودارها می‌پردازد. تکنالیست‌ها اعتقاد دارند همه‌ چیز در قیمت لحاظ می‌شود زیرا ظاهر نمودار برایندی از میلیون‌ها معامله و اتفاقات شکل گرفته در شرکت است. با استفاده از الگوهای نموداری و ابزارهای تحلیلی مثل اندیکاتورها، حد سود و حد ضرر و هم‌چنین نقطه‌ی ورود معامله گران تکنیکال تعین می‌شود. بیشتر پیشرفت‌های شکل گرفته در هوش مصنوعی بورس را در بعد تکنیکال بررسی می‌کند. زیرا استخراج داده و یافتن الگو و استراتژی‌های معاملاتی از روی خود قیمت بسیار آسان‌تر از استخراج و تحلیل مسائل بنیادی اقتصادی است.

معامله‌گری در بورس/ trading in stocks

 تحلیل بنیادی به مطالعه‌ی جنبه‌های اقتصادی شرکت‌ها می‌پردازد که شامل تجزیه‌ی صورت‌های مالی شرکت، اخبار اقتصادی،‌ شاخص‌های اقتصادی مهم، سود و زیان محاسبه شده‌ی شرکت‌ و بسیاری از موارد دیگر است. تحلیل اخبار اقتصادی و سیاسی مانند توییت‌های سیاست‌مداران سطح بالا نیز جزو تحلیل بنیادی به شمار می‌رود. خیلی شاهد این بودیم که با یک توییت ترامپ تا چند روز شاخص بورس آمریکا منفی و یا مثبت می‌شود. امروزه با پیشرفت هوش مصنوعی و پردازش زبان طبیعی (Natural Language Processing) به تازگی پای هوش مصنوعی در تحلیل بنیادی نیز باز شده است. اگرچه ورود هوش مصنوعی در این حوزه هنوز نیاز به بهبود و پیشرفت زیادی دارد تا بتواند از همه‌ی منابع اقتصادی، صورت‌های مالی، اخبار اقتصادی و سایر منابع مالی داده‌ها را استخراج کند، تحلیل کند و بر مبنایش معامله کند.

سرمایه گذاری در بازارهای مالی

شرکت سرمایه ‌گذاری/ sentiment investing company

اغلب افراد بعد از آشنایی با نوع حرکت بازار سهام، باور دارند که سرمایه گذاری همان معامله‌گری است؛ زیرا در هر دو مقوله ما به دنبال رسیدن به سود هستیم. با این حال، نوع سود‌آوری این دو روش کاملا متفاوت است. همه‌ی این تفاوت را می‌توان در این خلاصه کرد که سرمایه گذاری یک فرایند بلندمدت و اما معامله گری یک سود‌آوری کوتاه مدت است. سرمایه‌ گذاری وسیله‌ای برای ساختن یک ثروت در بلندمدت است. زمانی‌ که فردی در یک شرکت سرمایه گذاری می‌کند، انتظار دارد سهام شرکت در بازه‌ی زمانی چند ساله و یا حتی چند دهه رشد کند. این نیاز به صبر و نظم ذهنی بالایی دارد تا شما خوب و بد بازار را تحمل کنید. سرمایه گذاری می‌تواند ثروت بسیار عظیمی برای بازنشستگی شما برایتان فراهم کند. سرمایه‌ای که بسیار بیشتر از سود سپرده‌ی بانکی و یا پس‌انداز شخصی شما است.

هوش مصنوعی و سیستم‌های خودکار معاملاتی امروزه بیشتر در معامله‌گری کمک می‌کنند زیرا تحلیل تکنیکال در معامله‌گری بسیار پررنگ است. با این وجود به تازگی سیستم‌های هوش مصنوعی در سرمایه‌گذاری نیز استفاده می‌شوند. این سیستم‌ها با کاوش در اطلاعات بنیادی و داده‌های موجود از میان هزاران شرکت بهترین‌ها را انتخاب می‌کنند. هم‌چنین در فرایند سبدگردانی نیز از این الگوریتم‌ها برای سرمایه‌گذاری بهینه استفاده می‌شود.

شاید شنیدن فرایند سرمایه‌گذاری برایتان خسته کننده باشد. شما احتمالا نمی‌خواهید در ۳۰ سال آینده پول‌دار شوید؛ بلکه نتیجه را همین الان می‌خواهید. نگران نباشید زیرا در این صورت شما را با معامله‌گری آشنا می‌کنیم.

معامله گری در بازارهای مالی

معامله‌گری در بورس/trading in stock market

معامله گری در بازار سهام برای به دست آوردن پول در کوتاه مدت استفاده می‌شود. معامله گران در بازه‌های زمانی کوتاه در چند هفته، روز، دقیقه و گاهی در چند ثانیه وارد یک معامله شده و با کسب سود متناسب از آن خارج می‌شوند. تصور کنید در ۳۰ ثانیه بتوانید ۴۰۰ دلار سود کنید که بسیار فوق العاده است! این جمله را از معامله گران زیادی می‌شنوید. شاید شما با خود بگویید چه عالی اگر در ۳۰ ثانیه ۴۰۰ دلار سود در انتظار است من نیز معامله می‌کنم. باید گفت که برای شروع در این حرفه نیاز به تحلیل سهام، تجربه‌ی کافی، برنامه ریزی و البته سرمایه‌ی لازم است. معامله گران بسته به بازه‌های زمانی که در بازار فعالیت دارند به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. اسکالپرها (scalpers) در چند دقیقه و حتی چند ثانیه معامله می‌کنند، معامله گرانی فقط در طول روز معامله کرده و قبل از پایان ساعت کاری آن روز از معامله خارج می‌شوند و دسته‌ی دیگری نیز تا چند روز معاملات خود را باز نگه می‌دارند. 

بازارهای مالی هم‌چنین دسته بندی‌های مختلفی دارند که بسته به نوع معامله گری و ریسک پذیری افراد انتخاب می‌شوند. بعضی بازارها یک طرفه هستند و فقط با رشد قیمتی شما سود می‌کنید و بعضی بازارها دوطرفه هستند به این معنی که چه قیمت پایین برود و چه بالا شما می‌توانید منتفع شوید. معامله گران می‌توانند به جز معامله‌ی سهام، شاخص‌های قیمتی، کالاهای گوناگون و جفت ارزها (در بازار Forex) را نیز خرید‌و‌فروش کنند. یکی از مزایای معامله گری امکان ضریب اهرمی (leverage) از سوی کارگزاری‌ها در برخی معاملات است. ضریب اهرمی با اینکه ریسک معامله را افزایش می‌دهد ولی برای تحلیل‌گران حرفه‌ای سودهای حداکثری را به همراه دارد.

سیستم‌های بسیار متنوع و پیشرفته‌ای به کمک هوشمندسازی و خودکارسازی تحلیل تکنیکال و معامله گری آمده‌اند. این الگوریتم‌ها و سیستم‌ها با تجزیه‌ و تحلیل قیمت‌ها و هم‌چنین استفاده از ابزارهای تحلیلی مانند اندیکاتورها، میانگین‌های حرکتی، حجم معاملات، الگوهای قیمتی و سایر موارد به شما یک ربات معامله‌گر تحویل می‌دهند. این ربات‌ها باید بتوانند یک سیستم معاملاتی را شکل دهند، مدیریت سرمایه را اعمال کنند و نتایج به دست آمده را گزارش دهند. این خدمات هم چنین در بانکداری، مباحث مالی و هوش تجاری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چگونه هوش مصنوعی بورس را پیش‌بینی می‌کند؟

به چندین روش هوش مصنوعی به پیش‌بینی بازارهای مالی کمک می‌کند که در ادامه با چند تا از آن‌ها آشنا می‌شویم.

هوش مصنوعی بورس/ AI in stock market

۱ کشف الگوها

رایانه‌های بسیار قدرت‌مند می‌توانند داده‌های بی‌شماری را در چند دقیقه تحلیل کنند؛ بنابراین می‌توانند الگوهای تاریخی و تکرارپذیر را شناسایی کنند. شناسایی این الگوها به معامله‌گری هوشمند منجر می‌شود، الگوهایی که اغلب از نگاه افراد سرمایه گذار مخفی می‌مانند. انسان‌ها نمی‌توانند همه‌ی این داده‌ها را تحلیل کنند و با همان سرعت همه‌ی این الگوها را شناسایی کنند. تصور کنید هوش مصنوعی می‌تواند هزاران شرکت را در چند لحظه بررسی کند. خبرگزاری CNN می‌گوید: وقتی صحبت از معامله گری با داده‌‌های انبوه می‌شود، بعضی از صندوق‌های تامین سرمایه‌ی مالی از هوش مصنوعی برای رمزگشایی ۳۰۰ میلیون داده‌ی قیمتی در بورس نیویورک در ساعات ابتدائی روز استفاده می‌کنند. هم‌چنین تشخیص روند بازار و بهبود تجربه‌ی کاربری برای معامله گران از دیگر خدمات هوش مصنوعی در بازارهای بورس است.

۲ معامله بر اساس اخبار اقتصادی

با تحلیل عنوان اخبار، نظرات شبکه‌های اجتماعی و بلاگ‌ها و … هوش مصنوعی می‌تواند مسیر حرکتی سهام را پیش‌بینی کند. این پیش‌بینی با استفاده از تحلیل متن و الگوریتم‌های پردازش زبان طبیعی صورت می‌پذیرد. این الگوریتم‌ها با تعلیم دادن هزاران داده‌ی متنی به دنبال موارد مشابه و منظم می‌گردد که بیش‌ترین صحت را دارند.

۳ سرعت بخشیدن به معامله گری

با اینکه این یک ویژگی انقلابی نیست اما سرعت معامله گری را افزایش می‌دهد زیرا امروزه هر میلی ثانیه ارزش دارد. هوش مصنوعی یعنی خودکارسازی معاملات، بدون این‌که حتی بخواهید برای دریافت نرم‌افزار با کارگزاری خود تماس بگیرید.

چگونه هوش مصنوعی بورس نزدک (Nasdaq) آمریکا را محافظت می‌کند؟

برای اولین بار بورس نزدک آمریکا با اعمال هوش مصنوعی، اقدام به شناسایی معاملات غیر عادی و تبهکارانه کره است. نسخه‌ی اولیه‌ی آن با هدف قوی کردن و متحول کردن نظارت بر بازارهای مالی با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین منتشر شد. مارتینا رجسجو، مدیر ارشد نظارت (CRO) در بازار نزدک، گفت: بازارهای سرمایه‌ی آمریکا بزرگ‌ترین و چابک‌ترین اکوسیستم مالی در دنیا به شمار می‌روند؛ لذا محافظت از این بازارها برای استفاده‌ی سرمایه گذاران خرد و کلان امری بسیار حیاتی است. به همین دلیل نیاز است که ما همواره از فناوری‌های روز دنیا اهرمی بسازیم برای نظارت بر معاملات بورس. با کمک از هوش مصنوعی در سیستم‌های نظارتی، ما قابلیت‌های شناسایی جرم دقیق‌تر و رصد گسترده‌تر بازار در جهت بهبود صحت بازارهای مالی را خواهیم داشت.

شناسای کلاهبرداری در بورس/fraud detection in stock market

جدیدترین فناوری‌هایی که کمک می‌کنند یادگیری ماشین و هوش مصنوعی بورس را محافظت کنند، شامل یادگیری عمیق(deep learning)، یادگیری انتقالی (transfer learning) و یادگیری انسان محور (human-in-the-loop learning) است. یادگیری عمیق به کامپیوترها اجازه می‌دهد که تعلیم ببینند، چه با نظارت و چه بدون نظارت انسان‌ها. این تعلیم دیدن با استفاده از الگوهای پیچیده، شبکه‌های عصبی(neural networks) و ارتباطات مخفی در مراکز داده‌ی عظیم شکل می‌گیرد. یادگیری انتقالی با نگاه به مدل‌سازی‌های شکل گرفته در گذشته، به خلق مدل‌های جدید می‌پردازد. از سوی دیگر یادگیری انسان محور اجازه می‌دهد که تحلیل‌گران بتوانند به طور موثر، تجربیات و تخصص خود را با ماشین‌‌ها در میان بگذارند. یادگیری انسان‌ محور به متخصصان انسانی اجازه می‌دهد زمان و تلاش خود را صرف تحقیقات بازار و بررسی و راستی آزمایی شواهد کنند. امروزه تیم نظارت بر بازار سهام نزدک آمریکا سالانه بیش از ۷۵۰۰۰۰ هشدار را بررسی می‌کند و موارد مشکوک مانند حرکات غیرعادی قیمت‌ها، خطاهای معاملاتی و دست‌کاری‌های احتمالی را شناسایی می‌کند.

شرکت‌هایی که با هوش مصنوعی بورس را تحلیل می‌کنند

در ادامه برخی از مهم‌ترین شرکت‌های فعال در حوزه‌ی هوش مصنوعی و بازارهای مالی را بررسی می‌کنیم و می‌بینیم که چگونه از هوش مصنوعی برای سود‌آوری خود و مشتریانشان بهره می‌برند.

  • شرکت TRADING TECHNOLOGIES در شیکاگو

Trading Technologies صاحب یک پلتفرم هوش مصنوعی است که الگوهای معاملاتی پیچیده را در مقیاس عظیمی از بازارهای چندگانه‌ی مالی و بی‌درنگ (real-time) شناسایی می‌کند. با ترکیب فناوری یادگیری ماشین و قدرت پردازشی سریع داده‌های بزرگ (big data)، این شرکت به مشتریان خود ارزیابی مداومی از ریسک همکاری با ‌‌آن‌ها را ارائه می‌دهد.

  • شرکت GREENKEY TECHNOLOGIES در شیکاگو

این شرکت با استفاده از فناوری‌های تشخیص صدا (speech recognition) و پردازش زبان طبیعی (NLP) به کمک معامله‌گران می‌آید. این فناوری‌ها زمان زیادی برای معامله‌گران ذخیره می‌کنند و به جای آن‌ها در مکالمات، داده‌ها و صورت‌های مالی شرکت‌ها کاوش می‌کنند. با پلتفرم شرکت GreenKey Technologies، متخصصان مالی به کمک هوش مصنوعی می‌توانند بی‌درنگ (real-time) صورت‌های مالی شرکت‌ها را تحلیل کنند و شرکت‌های رو‌به‌رشد را شناسایی کنند.

  • شرکت KAVOUT در سیاتل واشگتن

ربات معامله‌گر/ k score robot trader

این شرکت محصولی به نام «K Score» دارد که خود زیرمجموعه‌ی پلتفرم هوش مصنوعی کای (kai) از همین شرکت است. K Score با پردازش مجموعه‌های عظیم و متنوع داده و اجرای مدل‌های پیش‌بینی کننده‌ی مختلف می‌تواند سهام شرکت‌ها را امتیازدهی کند. با استفاده از هوش مصنوعی ،فناوری تشخیص الگو و موتور پیش‌بینی قیمت، Kavout هر روز بهترین شرکت‌های پیشنهادی را مشخص می‌کند.

  • شرکت AITRADING در لندن انگلستان

این استارت‌آپ با ترکیب هوش مصنوعی و جامعه‌ی معامله‌گری کمک می‌کند سود بیشتری کسب شود. AITrading بازارهای مالی را رصد می‌کند تا بتواند فرصت‌های بهینه‌ی معامله‌گری را شکار کند. این معاملات با استفاده از قراردهای هوشمند مبتنی بر بلاک‌چین انجام می‌شوند. همه‌ی معاملات وارد بلاک‌چین شده و غیر قابل تغییر و دست‌کاری هستند.

  • شرکت SENTIENT INVESTMENT MANAGEMENT در سان‌فرانسیسکو کالیفرنیا

شرکت Sentient با استفاده از هوش مصنوعی هم در معامله‌گری و هم در سرمایه گذاری به طراحی استراتژی کمک می‌کند. با ترکیب فناوری‌های انقلابی و الگوریتم‌های یادگیری عمیق، این سیستم هوش مصنوعی به صورت مداوم پردازش می‌کند و استراتژی‌های جدیدی را توسعه می‌دهد.

  • شرکت INFINITE ALPHA در لندن انگلستان

Infinite Alpha از هوش مصنوعی برای تسهیل معاملات دارایی‌های رمزنگاری شده (crypto-asset trading) استفاده می‌کند. هم‌چنین این شرکت با ارائه‌ی خدماتی مانند احراز هویت پیشرفته، رمزنگاری، ایمن‌سازی واحدهای سخت‌افزاری و …  به متخصصان معامله‌گری خدمات امنیتی ارائه می‌کند. با استفاده از رابط کاربری داشبورد این پلتفرم، کاربران می‌توانند به راحتی به جزئیات حساب، موجودی و تاریخ تراکنش‌هایشان دسترسی داشته باشند.

  • شرکت TECHTRADER در سان‌فرانسیسکو کالیفرنیا

Techtrader یک سیستم معاملاتی سهام کاملا خودمختار است و به هیچ مداخله‌ای از طرف انسان‌ها نیاز ندارد؛ در ضمن این سیستم هفت سال است که فعالیت می‌کند. بدون نیاز به تنظیم و به‌روزرسانی، این سیستم تفکرات انسانی حاکم بر بازار را با نظم و گستره‌ی نفوذ ماشین‌ها ادغام می‌کند. طبق ادعای این شرکت، کار آن‌ها معادل گماشتن هزاران معامله‌گر و تمرکز هر یک از آن معامله‌گران فقط روی یک سهام است.

  • شرکت TRADE IDEAS در سان‌دیگو کالیفرنیا

Trade Ideas صاحب یک پلتفرم ربات معامله‌گر به نام «Holly» است که از هوش مصنوعی بهره می‌برد. این پلتفرم چندین الگوریتم سرمایه‌گذاری و بیش از یک میلیون استراتژی مختلف معاملاتی را بررسی می‌کند تا در مراحل آینده‌ی شرکت احتمال سودآوری را افزایش دهد. فقط استراتژی‌هایی که درصد موفقیت ۶۰ به بالا و نسبت سود به ریسک ۲ به بالا داشته باشند به مشتریان پیشنهاد می‌شوند.

بعضی نا‌کارامدی‌های هوش مصنوعی بورس را ریسک‌پذیر می‌کند

معایبت هوش مصنوعی و بورس/disadvantages of AI in stocks

مسئولیت اشتباهات احتمالی هوش مصنوعی را چه کسی بر عهده می‌گیرد؟ سیستم‌های هوش مصنوعی نیز مانند انسان‌ها در شروع کار مبتدی هستند و با گذر زمان تعلیم‌ می‌بینند،‌ سعی‌و‌خطا می‌کنند و پیشرفت می‌کنند. اما اگر در این فرایند نتیجه‌ی نهایی با ضرر همراه باشد چه کسی جواب‌گو است؟ با همه‌ی پیشرفت‌های شکل گرفته و خدمات هوش مصنوعی به بازارهای مالی، باید قبول کنیم هنوز تا حذف کامل نقش‌ انسان‌ها و واگذاری آن به هوش مصنوعی فاصله داریم. یک مثلث طلایی در معامله ‌گری وجود دارد که شامل استراتژی، مدیریت سرمایه و روانشناسی بازار است. هوش مصنوعی در دو ضلع اول شیوع پیدا کرده اما ضلع روان‌شناسی بازار حداقل تا آینده‌ی نزدیک فقط توسط انسان‌ها قابل درک است. 

بحران‌هایی در دنیا شکل می‌گیرند و این بحران‌ها مانند کرونا و جنگ و تصمیمات سیاست‌مداران روی بازار تاثیر می‌گذارند. متخصصان زیادی تاکنون پیش از وقوع این بحران‌ها قادر به پیش‌بینی آن‌ها بوده‌اند؛ اما آیا هوش مصنوعی نیز می‌تواند از پس این بحران‌ها برآید؟ از سوی دیگر معاملات کوتاه مدت و نوسان‌گیری کار بسیار دشواری است و جدای از آن کارمزد معاملات باید در نظر گفته شود. در معاملات گاهی میزان سود معامله با کارمزد اخذ شده توسط کارگزاری‌ها و سازمان‌های بورسی خنثی می‌شود؛ البته اگر معامله به سود نشسته باشد. حال تصور کنید شما هم باید کارمزد معاملات را بدهید و هم درصدی از سود را به شرکت‌های هوش مصنوعی بپردازید. در نتیجه با افزایش تعداد معاملات و کاهش زمان هر معامله، میزان ریسک ربات‌های معامله‌گر هوش مصنوعی افزایش می‌یابد. در آخر باید در نظر داشته باشیم که معامله‌گری همواره وابسته به احتمال است و نه قطعیت؛ بنابراین نه از سیستم‌های هوش مصنوعی و نه حتی از تحلیل‌گران حرفه‌ای نباید انتظار دقت و سود‌آوری صد درصد را داشته باشیم.

منبع: FORBES

 

امیرحسین سلیمانی‌نسب
امیرحسین سلیمانی‌نسب
دانشجوی مهندسی پزشکی دانشگاه امیرکبیر - هم‌بنیان‌گذار فنولوژی
عضویت
اطلاع از
1 دیدگاه
قدیمی‌ترین‌ها
جدیدترین‌ها
بازخورد در متن
دیدن همه دیدگاه‌ها

ممنون از شما، مقاله کاربردی و خوبی بود.

فنولوژی را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

©۲۰۲۰ – کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به فنولوژی است.

عضویت در خبرنامه فنولوژی

جذاب‌ترین مطالب سایت را ماهانه دریافت کنید!

خبرنامه